User Tools

Site Tools


obra:ga23:start

Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

Both sides previous revisionPrevious revision
obra:ga23:start [04/09/2026 14:12] – external edit 127.0.0.1obra:ga23:start [11/09/2026 04:01] (current) – external edit 127.0.0.1
Line 1: Line 1:
 +====== GA23 Geschichte der Philosophie von Thomas v. Aquin bis Kant ======
 +
 +//Geschichte der Philosophie von Thomas v. Aquin bis Kant (1926)//
 +
 +  * EINLEITUNG - Anzeige der Vorlesung. Philosophie als phänomenologische Ontologie
 +  * ERSTER ABSCHNITT - Thomas von Aquin
 +  * ZWEITER ABSCHNITT - René Descartes
 +  * DRITTER ABSCHNITT - Baruch de Spinoza
 +  * VIERTER ABSCHNITT - Gottfried Wilhelm Leibniz
 +  * FÜNFTER ABSCHNITT - Auswirkung der bisher betrachteten Metaphysik bis in die vorkritische Zeit Kants durch die philosophische Arbeit von Christian Wolff und seiner Schule
 +
 +
 +<tabbox original>
 +
 +**EINLEITUNG** Anzeige der Vorlesung. Philosophie als phänomenologische Ontologie
 +
 +  * § 1. Anzeige dieser Vorlesung
 +  * § 2. Wissenschaftlicher und vulgärer Begriff von Metaphysik
 +  * § 3. Entdeckung der Natur und Ausbildung der mathematischen Physik
 +    * a) Wissenschaftliche Entdeckung der Natur und ontologische Besinnung
 +    * b) Die neue Bedeutung der Mathematik
 +  * § 4. Vier Probleme der Forschung: Sein – Natur – Mensch – Wahrheit
 +  * § 5. Begriff und Methode der Philosophie
 +    * a) Philosophie als kritische Wissenschaft vom Sein
 +    * b) Philosophie als phänomenologische Ontologie
 +  * § 6. Vorwissenschaftliche und wissenschaftliche Existenz
 +    * a) Umsichtiger Umgang mit Zeugwelt und wissenschaftliche Untersuchung
 +    * b) Die Modifikation des umsichtigen Entdeckens zum theoretischen Verhalten
 +    * c) Die Thematisierung als Bedingung der Möglichkeit der Objektivierung
 +
 +  * § 7. Positive Wissenschaften und Philosophie
 +    * a) Positive Wissenschaften aus der Philosophie entsprungen
 +    * b) Die ontisch gerichteten positiven Wissenschaften und die Philosophie als kritische Wissenschaft vom Sein
 +    * c) Philosophie als Transzendentalphilosophie
 +    * d) Die Notwendigkeit einer methodischen Besinnung am Beginn der Philosophie
 +  * § 8. Philosophie als phänomenologische Ontologie
 +    * a) Was ist Phänomenologie?
 +    * b) Zum Phänomenbegriff
 +  * § 9. Zusammenfassung
 +
 +**ERSTER ABSCHNITT** Thomas von Aquin
 +
 +  * § 10. Aufgabenstellung und Literatur
 +  * § 11. Zu Leben und Werk
 +    * a) Vita
 +    * b) Studiengang
 +    * c) Ausgaben der Schriften des Thomas von Aquin
 +    * d) Methodisches Gerüst eines Artikels
 +  * § 12. Quaestiones disputatae de veritate
 +    * a) Allgemeine Charakteristik
 +    * b) Die grundlegende Bedeutung der quaestio prima de veritate
 +    * c) Vergleich mit dem Einteilungsprinzip in De natura generis
 +    * d) Schemata der transzendentalen Deduktion der Transzendentien
 +
 +  * § 13. Der ontologische Sinn der veritas (adaequatio)
 +    * a) Die drei Definitionen der Wahrheit
 +    * b) Das ontologische Grundproblem: Seinsart der menschlichen Erkenntnis
 +    * c) Erste Philosophie als Theologie
 +    * d) Angleichung (adaequatio) als Grund der Wahrheit
 +  * § 14. Wiederholung
 +  * § 15. Gott und die Ursache des Übels
 +  * § 16. Ewigkeit und Zeit
 +    * a) Weg zur Bestimmung des Wesens der Ewigkeit, die höher ist als die Zeit, überzeitlich
 +    * b) Abgrenzung der Ewigkeit gegen die Zeit
 +    * c) Die Gott-losigkeit der Philosophie
 +  * § 17. Die Wahrheit der Sinne und das Sein des Falschen
 +  * § 18. Zusammenfassung
 +  * § 19. Univocatio_aequivocatio_nomen analogum
 +  * § 20. Die Gottesbeweise. Die eigentlichen Fundamente der mittelalterlichen Ontologie
 +    * a) Allgemeine Charakteristik
 +    * b) Die quinque viae im einzelnen
 +    * c) Die Verkennung des ontologischen Problems in den Beweisen
 +  * § 21. Das Gute und das höchste Gut
 +  * § 22. Abschließende Charakteristik der Anthropologie des Thomas
 +
 +**ZWEITER ABSCHNITT** René Descartes
 +
 +  * § 23. Vorbemerkung: Orientierung an den vier Perspektiven
 +  * § 24. Leben – Werke – Ausgaben
 +    * a) Biographische Daten
 +    * b) Die Hauptschriften
 +    * c) Ausgaben
 +  * § 25. Descartes und La Flèche
 +  * § 26. Zur methodischen Aufbau der Meditationen
 +  * § 27. I. Meditation
 +    * a) Der Maßstab absolut gewisser Erkenntnis
 +    * b) Der Gang des Zweifels
 +  * § 28. II. Meditation
 +    * a) Die Wahrheit des »ich bin«
 +    * b) Die Umgrenzung der Natur des Geistes
 +  * § 29. III. Meditation
 +    * a) Die Generalregel: Klares und deutliches Erfassen durch meinen Geist
 +    * b) Nachweis der Existenz Gottes als Aufgabe
 +    * c) Klassifikation der Ideen
 +  * § 30. IV. Meditation
 +    * a) Das Problem des Irrtums
 +    * b) Rückblick auf den bisherigen Gang
 +  * § 31. V. Meditation: Erneuter Beweis der Existenz Gottes
 +  * § 32. VI. Meditation: Über das Vorhandensein materieller Dinge
 +
 +  * § 33. Zusammenfassung über Descartes
 +    * a) Die ontologische Unbestimmtheit der res cogitans
 +    * b) Die vorgängige Bestimmung durch Gewißheit
 +    * c) Hinweis auf die Seinsverfassung des existierenden Daseins
 +    * d) Grund für die Verdeckung des Daseins bei Descartes
 +
 +**DRITTER ABSCHNITT** Baruch de Spinoza
 +
 +  * § 34. Leben – Schriften – Ausgaben
 +    * a) Lebensdaten
 +    * b) Schriften
 +    * c) Ausgaben
 +  * § 35. Ethica Ordine Geometrico demonstrata. Allgemeines
 +    * a) Die ontologische Grundabsicht Spinozas
 +    * b) Aufbau des Werkes
 +  * § 36. Ethica, pars prima
 +    * a) Die ontologischen Grundbegriffe
 +    * b) Die 8 Definitionen im einzelnen
 +    * c) Einige charakteristische Lehrsätze
 +  * § 37. Pars secunda: De natura et origine mentis
 +  * § 38. Tertia pars: De origine et natura affectuum (Leidenschaften)
 +  * § 39. Quarta pars: De servitute humana seu de affectuum viribus
 +
 +  * § 40. Quinta pars: De potentia intellectus seu de libertate humana
 +    * a) Bestimmung der Affekte
 +    * b) Der amor intellectualis Dei
 +
 +**VIERTER ABSCHNITT** Gottfried Wilhelm Leibniz
 +
 +  * § 41. Leben, Werke
 +    * a) Schwierigkeit der Vorstellung der Metaphysik von Leibniz
 +    * b) Leben, Werke, Ausgaben
 +  * § 42. Übersicht über die Lehre
 +  * § 43. Grundcharakter der monadologischen Ontologie
 +    * a) Die Grundtendenz
 +    * b) Weg zur Monadologie in der Richtung der Ontologie der Natur
 +    * c) Die Monaden als metaphysische Kraftpunkte
 +    * d) Die monadologische Struktur der Substantialität
 +    * e) Die beiden Prinzipien unserer Vernunfterkenntnisse und die zwei Arten von Wahrheiten
 +    * f) Die universale Harmonie
 +  * § 44. Die Theodizee
 +
 +  * § 45. Vorbemerkung
 +
 +  * § 46. Christian Wolff
 +    * a) Leben
 +    * b) Werke
 +    * c) Wolffs theoretische Philosophie
 +  * § 47. Christian August Crusius (1715–75)
 +    * a) Umgrenzung der Aufgaben der Metaphysik
 +    * b) Die Frage der Gottesbeweise
 +    * c) Die symbolische Erkenntnis
 +    * d) Übergang zu Kant
 +  * § 48. Überleitung zum Problem des Ansatzes der Seinsfrage
 +
 +Beilagen
 +
 +Nachwort des Herausgebers
 +
 +<tabbox tradução>
 +
 +**INTRODUÇÃO** Apresentação do curso. Filosofia como ontologia fenomenológica
 +
 +  * § 1. Apresentação deste curso
 +  * § 2. Conceito científico e vulgar de metafísica
 +  * § 3. Descoberta da natureza e formação da física matemática
 +    * a) Descoberta científica da natureza e reflexão ontológica
 +    * b) O novo significado da matemática
 +  * § 4. Quatro problemas da investigação: Ser – Natureza – Homem – Verdade
 +  * § 5. Conceito e método da filosofia
 +    * a) Filosofia como ciência crítica do ser
 +    * b) Filosofia como ontologia fenomenológica
 +  * § 6. Existência pré-científica e científica
 +    * a) Trato circunspecto com o mundo dos utensílios e investigação científica
 +    * b) A modificação do descobrir circunspecto para o comportamento teórico
 +    * c) A tematização como condição da possibilidade da objetivação
 +
 +  * § 7. Ciências positivas e filosofia
 +    * a) Ciências positivas originadas da filosofia
 +    * b) As ciências positivas orientadas ontologicamente e a filosofia como ciência crítica do ser
 +    * c) Filosofia como filosofia transcendental
 +    * d) A necessidade de uma reflexão metódica no início da filosofia
 +  * § 8. Filosofia como ontologia fenomenológica
 +    * a) O que é fenomenologia?
 +    * b) Sobre o conceito de fenômeno
 +  * § 9. Resumo
 +
 +**PRIMEIRA SEÇÃO** Tomás de Aquino
 +
 +  * § 10. Tarefa e bibliografia
 +  * § 11. Vida e obra
 +    * a) Vita
 +    * b) Percurso de estudos
 +    * c) Edições dos escritos de Tomás de Aquino
 +    * d) Estrutura metódica de um artigo
 +  * § 12. Quaestiones disputatae de veritate
 +    * a) Caracterização geral
 +    * b) O significado fundamental da quaestio prima de veritate
 +    * c) Comparação com o princípio de divisão em De natura generis
 +    * d) Esquemas da dedução transcendental dos transcendentais
 +
 +  * § 13. O sentido ontológico da veritas (adaequatio)
 +    * a) As três definições da verdade
 +    * b) O problema ontológico fundamental: modo de ser do conhecimento humano
 +    * c) Filosofia primeira como teologia
 +    * d) Adequação (adaequatio) como fundamento da verdade
 +  * § 14. Repetição
 +  * § 15. Deus e a causa do mal
 +  * § 16. Eternidade e tempo
 +    * a) Caminho para a determinação da essência da eternidade, que é superior ao tempo, supratemporal
 +    * b) Delimitação da eternidade contra o tempo
 +    * c) A ausência de Deus na filosofia
 +  * § 17. A verdade dos sentidos e o ser do falso
 +  * § 18. Resumo
 +  * § 19. Univocidade_equivocidade_nome análogo
 +  * § 20. As provas da existência de Deus. Os fundamentos próprios da ontologia medieval
 +    * a) Caracterização geral
 +    * b) As quinque viae em particular
 +    * c) O desconhecimento do problema ontológico nas provas
 +  * § 21. O bem e o sumo bem
 +  * § 22. Caracterização final da antropologia de Tomás
 +
 +**SEGUNDA SEÇÃO** René Descartes
 +
 +  * § 23. Observação preliminar: orientação pelas quatro perspectivas
 +  * § 24. Vida – Obras – Edições
 +    * a) Dados biográficos
 +    * b) Os escritos principais
 +    * c) Edições
 +  * § 25. Descartes e La Flèche
 +  * § 26. Sobre a estrutura metódica das Meditações
 +  * § 27. I. Meditação
 +    * a) O critério do conhecimento absolutamente certo
 +    * b) O curso da dúvida
 +  * § 28. II. Meditação
 +    * a) A verdade do “eu sou”
 +    * b) A delimitação da natureza do espírito
 +  * § 29. III. Meditação
 +    * a) A regra geral: Apreensão clara e distinta por meu espírito
 +    * b) Demonstração da existência de Deus como tarefa
 +    * c) Classificação das ideias
 +  * § 30. IV. Meditação
 +    * a) O problema do erro
 +    * b) Retrospectiva do percurso até agora
 +  * § 31. V. Meditação: Nova prova da existência de Deus
 +  * § 32. VI. Meditação: Sobre a existência das coisas materiais
 +
 +  * § 33. Resumo sobre Descartes
 +    * a) A indeterminação ontológica da res cogitans
 +    * b) A determinação prévia pela certeza
 +    * c) Indicação para a constituição do ser do Dasein existente
 +    * d) Razão para o encobrimento do Dasein em Descartes
 +
 +**TERCEIRA SEÇÃO** Baruch de Spinoza
 +
 +  * § 34. Vida – Escritos – Edições
 +    * a) Dados biográficos
 +    * b) Escritos
 +    * c) Edições
 +  * § 35. Ethica Ordine Geometrico demonstrata. Geral
 +    * a) A intenção ontológica fundamental de Spinoza
 +    * b) Estrutura da obra
 +  * § 36. Ethica, pars prima
 +    * a) Os conceitos ontológicos fundamentais
 +    * b) As 8 definições em particular
 +    * c) Algumas proposições características
 +  * § 37. Pars secunda: Da natureza e origem da mente
 +  * § 38. Tertia pars: Da origem e natureza dos afetos (paixões)
 +  * § 39. Quarta pars: Da servidão humana ou da força dos afetos
 +
 +  * § 40. Quinta pars: Do poder do intelecto ou da liberdade humana
 +    * a) Determinação dos afetos
 +    * b) O amor intelectual de Deus
 +
 +**QUARTA SEÇÃO** Gottfried Wilhelm Leibniz
 +
 +  * § 41. Vida, obras
 +    * a) Dificuldade da apresentação da metafísica de Leibniz
 +    * b) Vida, obras, edições
 +  * § 42. Visão geral da doutrina
 +  * § 43. Caráter fundamental da ontologia monadológica
 +    * a) A tendência fundamental
 +    * b) Caminho para a monadologia na direção da ontologia da natureza
 +    * c) As mônadas como pontos de força metafísicos
 +    * d) A estrutura monadológica da substancialidade
 +    * e) Os dois princípios do nosso conhecimento racional e os dois tipos de verdades
 +    * f) A harmonia universal
 +  * § 44. A teodiceia
 +
 +  * § 45. Observação preliminar
 +
 +  * § 46. Christian Wolff
 +    * a) Vida
 +    * b) Obras
 +    * c) Filosofia teórica de Wolff
 +  * § 47. Christian August Crusius (1715–75)
 +    * a) Delimitação das tarefas da metafísica
 +    * b) A questão das provas da existência de Deus
 +    * c) O conhecimento simbólico
 +    * d) Transição para Kant
 +  * § 48. Transição para o problema da abordagem da questão do ser
 +
 +Apêndices
 +
 +Posfácio do editor
 +
 +</tabbox>
 +{{tag>GA23}}